Ile można odzyskać z kredytu frankowego i od czego to zależy?

Stan prawny na 5 października 2026 r.

Ile można odzyskać i od czego to zależy

Od dwóch liczb: od tego, ile bank Ci wypłacił, i od tego, ile mu dotąd zapłacono. Różnica między nimi jest punktem wyjścia każdego rozliczenia. Dopiero do niej dochodzą odsetki, opłaty i koszty procesu.

Mechanizm, który stoi za tą arytmetyką, opisany jest niżej. Od niego zależy, czy dostaniesz przelew, czy umorzenie długu.

Skąd w ogóle bierze się nadpłata

Punktem wyjścia jest to samo, co w całej sprawie frankowej: postanowienie umowy uznane za niedozwolone nie wiąże konsumenta. Jak takie postanowienie rozpoznać, opisuje wpis o klauzuli przeliczeniowej. Skoro nie wiąże, to raty naliczone na jego podstawie były w części pobrane bez ważnej podstawy prawnej.

Nie jest to kara dla banku ani odszkodowanie. To zwrot nienależnego świadczenia (art. 405 w związku z art. 410 Kodeksu cywilnego), czyli instytucja, która działa niezależnie od tego, kto zawinił.

Dwa rozstrzygnięcia, dwa sposoby liczenia

Sprawa frankowa kończy się zwykle jednym z dwóch rozstrzygnięć. Różnią się nie tylko kwotą, ale i tym, co dzieje się z samą umową.

Który wariant jest korzystniejszy, zależy od treści umowy i od etapu spłaty. Ocenę wykonuje kancelaria po przeliczeniu konkretnej sprawy.

Dwie kondykcje czy saldo: co zmienił wrzesień 2026

Przy nieważności roszczenia stron są odrębne. Ty żądasz zwrotu wpłat, bank osobno żąda zwrotu kapitału. To teoria dwóch kondykcji, przesądzona uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21), której nadano moc zasady prawnej.

Alternatywą jest teoria salda, w której sąd rozlicza oba roszczenia wzajemnie i zasądza samą różnicę. W wyroku z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał takie rozliczenie za dopuszczalne, ale nie nakazał go sądom krajowym.

Trybunał obwarował je warunkami. Sąd, który rozlicza saldem, musi mieć do tego podstawę w prawie krajowym, musi uprzedzić o tym konsumenta i musi zapewnić mu odsetki za opóźnienie od nadwyżki ponad kapitał. Szczegóły i pięć warunków potrącenia opisuje wpis o wyroku C-510/25.

Przykład na konkretnej umowie

Przykład dotyczy modelowej umowy z czerwca 2008 r. na 300 000 zł, zawartej na 30 lat, przy marży 1,2 proc., tej samej co we wpisie o kursie franka. Liczby pochodzą z kalkulatora w tym serwisie, policzonego na kursach średnich NBP miesiąc po miesiącu.

Przy nieważności umowy w tym układzie saldo 288 132 zł nie zostaje do spłaty, a nadwyżka 96 104 zł podlega zwrotowi. Przy odfrankowieniu kwota byłaby niższa, bo umowa trwałaby dalej, a zwrotowi podlegałaby sama różnica w ratach.

Wyliczenie poglądowe na uproszczonych założeniach i nie jest wyceną roszczenia. Opiera się na kursie średnim NBP, podczas gdy banki przeliczały raty własnymi tabelami, zwykle mniej korzystnymi. Pomija prowizję, ubezpieczenia i koszty procesu. Odsetki podano za jeden pełny rok zwłoki przy niezmiennej stawce; w rzeczywistości zależą od daty wezwania i oceny sądu.

Co poza ratami wchodzi w skład roszczenia

• Odsetki ustawowe za opóźnienie, od 5 marca 2026 r. w wysokości 9,25 proc. rocznie (stopa referencyjna NBP 3,75 proc. plus 5,5 punktu procentowego, art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego). Przy sprawach trwających kilka lat potrafią stanowić znaczącą część kwoty.
• Prowizja i opłaty okołokredytowe, jeżeli zostały pobrane na podstawie umowy uznanej za nieważną.
• Składki ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, które bywały pobierane w oparciu o przeliczenie salda po kursie banku.
• Koszty procesu, które przegrywająca strona zwraca stronie wygrywającej, łącznie z opłatą sądową i wynagrodzeniem pełnomocnika w stawce urzędowej.

Czego bank nie może żądać

Przez kilka lat banki zapowiadały, że po unieważnieniu umowy wystąpią przeciwko kredytobiorcom o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął tę kwestię wyrokiem z 15 czerwca 2023 roku w sprawie C-520/21, uznając, że prawo unijne sprzeciwia się takim roszczeniom wobec konsumenta.

Argument był prosty: gdyby przedsiębiorca mógł czerpać korzyść z umowy zawierającej nieuczciwe warunki, zniknęłaby zniechęcająca funkcja przepisów chroniących konsumentów.

Co obniża albo opóźnia wypłatę

Kwota wyliczona na starcie rzadko trafia na konto w całości i od razu. Wpływ mają co najmniej trzy rzeczy.

Przedawnienie może objąć część wpłat, w zależności od tego, kiedy sąd uzna, że rozpoczął się bieg terminu. Co ważne, zegar tyka też przeciwko bankowi. Opisuje to osobny tekst o przedawnieniu roszczeń frankowych.

Potrącenie zgłoszone przez bank powoduje, że wzajemne roszczenia znoszą się do wysokości niższego z nich, a wypłacana jest wyłącznie różnica.

Zarzut zatrzymania pozwala bankowi wstrzymać się ze zwrotem, dopóki kredytobiorca nie zaoferuje zwrotu kapitału. Sposób jego stosowania był przedmiotem sporów i orzecznictwo w tym zakresie zmieniało się w czasie, dlatego skutek zależy od konkretnego postępowania.

Co zrobić krok po kroku

1. Wystąp do banku o zaświadczenie o historii spłat. Bez niego nie da się policzyć niczego. Wniosek składa się w oddziale albo przez bankowość elektroniczną, a wydanie dokumentu bywa odpłatne.
2. Skompletuj umowę z regulaminem i aneksami. Klauzule przeliczeniowe bywają w regulaminie, do którego umowa jedynie odsyła.
3. Policz rząd wielkości samodzielnie. Kalkulator w tym serwisie pokaże sumę wpłat i saldo na kursach NBP. To nie jest wycena roszczenia, ale porządkuje rozmowę.
4. Nie podpisuj ugody przed porównaniem wariantów. Ugoda zamyka dalsze roszczenia w zakresie, który sama opisuje. Co warto porównać, tłumaczy osobny tekst o ugodzie z bankiem.
5. Zgłoś umowę do oceny. Wyliczenie wykonuje kancelaria na podstawie dokumentów. Skierowanie zgłoszenia nie wiąże się z opłatą.

Co porównać, zanim podpiszesz propozycję banku, tłumaczy tekst o ugodzie z bankiem.

Kwota do odzyskania nie jest nagrodą ani karą dla banku. Jest różnicą między tym, co bank wypłacił, a tym, co mu zapłacono. Dlatego liczy się ją z dokumentów, a nie szacuje przez telefon.